بررسی انواع خرابی های آسفالت راه و جاده

بررسی انواع خرابی های آسفالت راه و جاده

در سطوح آسفالت به صورت های مختلف ترک عارض و پدید می آید. پیدایش این ترک ها در واقع علل و ریشه های مختلفی دارد که قبل از هر گونه اقدام بایستی علل و یا علل های ایجاد و پیدایش ترک در سطح راه آسفالت شناخت و سپس و بعد از پیدا کردن مشکل خرابی اقدام به زهکشی مرمت آسفالت نمود

بهسازنسج, behsaznasj

نوشته محمد حاج محمدی

در احداث و ساخت و ساز های راه ها و جاده ها از مصالح دانه ایی، دانه بندی شده و اندود های مختلف (عمدتاً قیری) در لایه های زیر اساس و اساس مورد استفاده قرار میگیرد. ضخامت و نوع مصالح در لایه ها تحت تاثیر عوامل مختلفی مثل آب و هوا، دما، استحکام،لایه زیر اساس و بار های محوری وسائل نقلیه قرار می گیرد.

خرابی های راه ها و جاده ها عمدتاً به دو دسته کلی زیر تقسیم بندی می شوند:

  • خرابی های سازه ایی طرح
  • خرابی های سطحی و یا وظیفه ایی طرح

آگاهی و دانستن نوع خرابی و گسیختگی که در سازه راه و جاده اتفاق افتاده است نقش بسیار مهم و تاثیر گزاری دارد.

برای مرمت خرابی های سازه ایی، سازه طرح باید ترمیم و عملیات استحکام بخشی برای آن در نظر گرفته شود. در حالی که برای مرمت خرابی های سطحی باید عملیات هموار کردن رویه راه برای قرار گرفتن لایه های ترمیمی بر روی آن در نظر گرفته شود.

از سری مشکلاتی که ممکن است در حین اجرای پروژه راه رخ دهد عبارتند از:

  • گسیختگی برشی کلی لایه های زیرین ناشی از وزن خاک ریز
  • آسیب های ناشی از جابجابی تاسیسات ساخت
  • فقدان مصالح دانه ایی مناسب برای طرح
  • نشست های بیش از حد معمول که رخ می دهند.

 برش ها و گسیختگی ایجاد شده در سازه به طور عمده به سه گروه تقسیم بندی می شوند:

  • برش کلی
  • برش موضعی
  • برش سوراخ کننده

گسیختگی که در بالای مسلح کننده رخ می دهد:

گسیختگی برشی که در بالای لایه فوقانی مسلح کننده رخ می دهد. برای اجتناب از این نوع گسیختگی با نسبت D<2.3B برقرار باشد در این صورت این لایه به شرطی که مقاومت و تراکم کافی آن ایجاد و فراهم گردد می تواند مانند یک بستر صلب عمل کند.

خرابی آسفالت, زهکشی, بهسازنسج

گسیختگی در اثر مهار ناکافی :

اگر طول مسلح کننده ها را کوتاه در نظر بگیریم به طوری که نسبت D<2.3 تامین نشود و یا تعداد لایه ها کمتر از 2 تا 3 لایه باشد، مسلح کننده ها جمع می شوند و گسیختگی همانند شکل زیر ایجاد می شود. با امتداد دادن اندازه لایه ها به مقدار کافی و تعداد مناسب می توان از این نوع گسیختگی اجتناب کرد.

خرابی آسفالت, زهکشی, بهسازنسج

گسیختگی در اثر پارگی کششی لایه ها:

نوع سوم گسیختگی در اثر اعمال تنش های بیش از حد مجاز که موجب پارگی کششی لایه های بالایی مسلح کننده ها می شود. در این حالت گسیختگی توده های خاک هنگامی روی می دهند که لایه هیا فوقانی گسیخته شوند. این نوع گسیختگی زمانی اتفاق می افتد که D<2.3 B برقرار نباشد و تعداد لایه ها حدود 6 الی 7 لایه باشد که این لایه ها به قدر کافی بلند باشند.

خرابی آسفالت, زهکشی, بهسازنسج

گسیختگی در اثر تغییر شکل دراز مدت:

چنانچه تنش های مجاز الیاف را کم در نظر بگیریم این نوع گسیختگی از نشست های دراز مدت که به خزش معروف است در اثر بار های سطحی و یا شل شدن بعدی لایه های مسلح کننده ناشی می شود.

خرابی آسفالت, زهکشی, بهسازنسج

حال به بررسی ترک ها در آسفالت می پردازیم:

در سطوح آسفالت به صورت های مختلف ترک عارض و پدید می آید. پیدایش این ترک ها در واقع علل و ریشه های مختلفی دارد که قبل از هر گونه اقدام بایستی علل و یا علل های ایجاد و پیدایش ترک در سطح راه آسفالته شناخت و سپس و بعد از پیدا کردن مشکل خرابی اقدام به مرمت آن نمود. حال به بررسی انواع ترک ها پرداخته و چند مورد از مهم ترین آن ها را بررسی می کنیم.

انواع ترک های شناخته شده در سطوح آسفالته:

  • ترک های موزائیکی( پوست ماری – پوست سوسماری)
  • ترک های لبه ای
  • ترک های انعکاسی
  • ترک های لغزشی (هلالی)
  • ترک های تیغه ایی ( برشی – کناری)
  • ترک های دوبندی
  • ترک های چروکی (انقباضی)
  • ترک های تعریضی

ترک موزائیکی:

این ترک به صورت بلوک های کوچک بوده که همگی به هم مربوط می شوند و بع علت شباهت داشتن به پوست پشت بدن سوسمار ترک سوسماری یا پوست ماری نیز نامیده می شود.

علت پیداش این نوع ترک در سطح راه ها و جاده های آسفالته ناپایداری و ضعیف بودن زیر سازی راه می باشد که با ترک خوردن تمام یا قسمتی از سطح رویه آسفالتی به شکل تکه های نسبتاً کوچیک چند ضلعی ظاهر می شودو معمولا با رفت و آمد بشیتر وسایل نقلیه و بارگزاری بیشتر و هم چنین انبساط و انقباض های پیش آمده ( یخ زدگی های مکرر) بر وسعت و دامنه آن افزوده می شود.

از مشخصات بارز این ترک ها وسیع نبودن ترک می باشد و غالباً در سطح کوچکی عارض می شود مگر اینکه زیر سازی راه به طور کامل ضعیف باشد و جوابگو نباشد که در این صورت ترک در سطوح وسیع تری عارض خواهد شد.

آسفالت, زهکشی, بهسازنسج

ترک دو بندی:

ترک دو بندی که بسیار زیاد به چشم میخورد در فصل مشترک دو باند آسفالت که توسط دستگاه فینیشر پخش شده است قابل مشاهده است و در حقیقت همان درز های طولی بین خطوط راه هستند که به علت اجرای نادرست رویه آسفالت، درز های آن باز شده و مستعد ورود آب به داخل رویه است که باعث تشدید خرابی و باز تر شدن آن ها می گردد. این نوع ترک ها غالباً در قسمت گرده ماهی راه ( در محور) بیشتر به چشم می خورد.

ترک تیغه ایی:

ترک های تیغه ای از نوع طولی می باشند که به فاصله 30 سانتی متری  از لبه رویه آسفالت ایجاد می شوند. ترک های تیغه ایی ممکن است علاوه علاوه بر ترک های طولی دارای ترک های عرضی نیز باشند که ترک های عرضی نیز معمولاً یک با چند ترک طولی را قطع کرده و به لبه روسازی منتهی می شوند.

علت پیداش ترک های تیغه ایی بیشتر به واسطه فقدان استحکام کافی و عدم استقامت برشی خاک شانه های راه می باشند.

آسفالت, زهکشی, بهسازنسج

ترک انعکاسی:

در سطح آسفالت غالباً ترک هایی پدید می آیند و ملاحضه می شوند که در واقع انعکاس ترک قشر های زیرین راه می باشند. این ترک ها به صورت های مختلف مانند طولی، عرضی، بلوکی و غیره ملاحضه می شوند و بیشتر در سطح آسفالت هایی که روی بستر بتنی و یا خاکی که با سیمان و یا آهک تقویت شده است مشاهده می گردد و یا در روکش های اسفالتی که بستر قدیم به خوبی مرمت نشده است نیز دیده می شود . این گونه ترک ها را انعکاسی می گویند.

علل پیدایش این نوع ترک ها را می توان به حرکت عمودی و افقی قشر زیرین آسفالت نسبت داد و تاثیر تغییر درجه حرارت در فصول مختلف نیز ترک های زیرین را وسیع کرده و سبب می شود که این ترک ها به سطح آسفالت نیز منعکس شود.

آسفالت, زهکشی, بهسازنسج
0 0 vote
Article Rating
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments